10. Verhalen

HEDEN

wat vooraf ging

Als kind vertelde ik veel verhalen, bijvoorbeeld aan mijn zussen en broer. Ik was ‘leiding’ bij de kindervakantieactiviteiten in ons dorp, waar ik een voorkeur had voor de groepen met de jongste kinderen. Met hen verzon ik de leukste spelletjes en ze hingen aan mijn lippen als ik een verhaal vertelde over een konijn dat we net over het zand zagen springen.

Ik had nooit gedacht dat ik auteur en uitgever zou worden toen ik op school zat.  De slogan ‘een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’ kende ik uit mijn hoofd en paste ik toe. Ik studeerde, maakte mij de techniek eigen met de bijbehorende denkwijze. Het paste bij mij. Ik kon het volgen. Het was duidelijk. In de wiskunde is slechts één oplossing mogelijk, er is één uitkomst. Dat snapte ik. Als ik er op terugkijk, snap ik dat dat samenhangt met mijn autisme. Daar had ik toen nog geen idee van. Misschien maar goed ook.

Keuzes

Ik heb geen spijt van de keuzes die ik heb gemaakt in mijn leven. Ik heb veel gehad aan mijn studies aan de MTS, HTS en later de TU. Ik heb erg leuke banen gehad, zowel de acht jaar weekend- en vakantiewerk in een bejaardenhuis als de jaren bij de Bouwdienst Rijkswaterstaat en later bij Avans Hogeschool. Ik had leuk en uitdagend werk, stond voor groepen van 150 studenten, zette met mijn collega’s een onderzoekscentrum op het gebied van Duurzaamheid op en startte mijn uitgeverij, De Droomvallei, waarop ik ongelooflijk trots ben. Ik geef fijne boeken uit, ook over ingewikkelde onderwerpen. Ik maak taboes bespreekbaar. En binnenkort komt mijn vierde boek uit, Censuur.
Ik ben blij.

Esther van der Ham Censuur

Esther van der Ham Censuur

Stukjes van mezelf in mijn boeken

Dé kleurrijke schrijfcoach Jolanda Pikkaart vroeg om eens na te denken over de vraag welk stuk van mezelf in mijn boeken zit. Hoe ben ik als auteur?
Goede vraag. Hier een antwoord.

Mijn eerste roman Controle! schreef ik in 2016.  In ieder boek dat ik schrijf, ligt een stuk van mezelf. Het gaat over wat ik belangrijk vind, wat mij bezig houd, over mijn dromen en nachtmerries. 

Net nadat mijn tweede boek Contact uitkwam, werd ik opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis ivm een ernstige depressie. Kort voor mijn opname werd ik geïnterviewd door Mijn Geheim. Daarin werd ook vermeld dat het boek Contact over een depressie gaat. 

De hoofdpersoon van dat boek, Emma, is depressief. Ze zit in de gevangenis en heeft vrijwel geen contact meer met de buitenwereld. Ik beschrijf in het boek hoe zij zich voelt en wat ze ervaart. Zo fijn, zeggen lezers, door de manier van schrijven kunnen ze zich beter voorstellen wat het betekent om depressief te zijn. Daardoor krijgen ze er mee begrip voor. Snappen ze het beter. Weten waarom een depressief iemand zich op een bepaalde manier gedraagt. Niet omdat ze niet anders willen, maar omdat ze dat echt niet kunnen. Heftig. Jazeker. Door het lezen van het boek snap je iets beter hoe het voelt om depressief te zijn. Deprimerend, zegt een lezer. Zeker. dat is zo. Maar het maakt onderdeel uit van het leven en mag genoemd en benoemd worden.

In mijn derde boek Confrontatie speelt de relatie tussen kinderen en ouders een rol. Wat doe je als je zoon of dochter een heel andere weg kiest dan die jij voor hem of haar voor ogen hebt. Wanneer grijp je wel in, wanneer niet? Wat zou je zelf doen? 

Het deel vier in de C-serie, Censuur, draait om een journaliste die vindt dat de waarheid verteld moet worden. Daarin gaat ze ver, heel ver. Het roept de vraag op hoe ver je zelf zou willen gaan voor de waarheid. Ik heb een hekel aan leugens en liegen. Ik ben heel trouw, maar als ik me bedrogen voel, zal ik dat laten weten. Ik ga dus behoorlijk ver voor de waarheid. Ik wil graag open en eerlijk zijn over wat er speelt bij mij en mijn omgeving, zodat anderen er weer iets aan hebben. Ik schaam me daar niet voor. In tegendeel. Ik denk dat de wereld er mooier en beter van wordt om er open over te zijn.

Daarom schrijf ik.
Daarom heb ik Droomvallei Uitgeverij opgericht.

Veel schrijf- en leesplezier!
Esther van der Ham

Censuur - Esther van der Ham

Censuur – Esther van der Ham

Esther van der Ham, foto door Chantal Monsieurs

Hoe schrijf ik een boek?

Hoi Esther,
Misschien ken je me nog.
Ik ga een boek schrijven.
Kan je me tips geven?
Alvast bedankt.
Groetjes!

Deze e-mail kreeg ik een tijdje geleden binnen. Uiteraard heb ik antwoord gegeven.
Hier vijf tips voor het schrijven van een kinderboek.

Tip 1: het thema van het boek.

Meestal als je een boek gaat schrijven, doe je dat met een idee. Je wilt een verhaal vertellen met een thema, bijvoorbeeld iets dat speelt in je omgeving. Bij mij werkt dat tenminste wel vaak zo. Wil je een sprookje schrijven, een fantasieverhaal of een roman? Verdiep je in de specialistische kenmerken van die genres en beginnen maar.

Tip 2: wie zijn de hoofdpersonen?

Meestal begin ik daarna met het bedenken van de hoofdpersonen. Wie zijn het, hoe oud, waar wonen ze, wat is hun familie, lievelingseten enz. Zo veel mogelijk daarover opschrijven. Dat is nog niet voor het boek, maar kleine dingen daaruit kan je later weer gebruiken. Zorg dat je altijd een briefje naast je hebt liggen met de beschrijvingen van de belangrijkste kenmerken van je hoofdpersonen. Die komen namelijk vaker voor in een boek en het is wel handig om iemand steeds dezelfde kleur ogen te laten hebben.

Tip 3: denk na over de hoofdstukindeling.

Daarna maak ik een indeling in hoofdstukken. Wat gebeurt er in elk hoofdstuk? Welk probleem gaan ze oplossen? Welk gevaar lopen de hoofdpersonen of hun omgeving/dierbaren? Als ik een hoofdstukindeling maak, weet ik globaal hoe mijn verhaal gaat lopen. Ik weet wat ik wil vertellen en zorg daardoor dat het ook lukt. Gebruik het niet te star. Natuurlijk mag je iets anders verzinnen dan je gepland had, als dat nodig is voor je verhaal.

Tip 4: voor wie schrijf je het boek?

Belangrijk is ook voor wie je het verhaal gaat schrijven. Een boek voor kleuters is anders dan een boek voor twaalf-jarigen, bv voor wat betreft de zinsopbouw en voor wat betreft de onderwerpen die aan de orde kunnen komen. Voor basisschoolkinderen kan een AVI-indeling handig zijn. Het schrijven van een dergelijk boek vereist wel wat vaardigheden en puzzelwerk, omdat er eisen bijvoorbeeld worden gesteld aan het aantal woorden in een zin en het aantal lettergrepen dat een woord mag hebben. Zelf vind ik het wel heel leuk om te doen.

Tip 5: probleem niet te snel oplossen.

Kinderen houden van spannende boeken. Los het probleem van de hoofdpersoon niet te snel op. Nee, erger nog: elke keer als het opgelost lijkt, gebeurt er weer iets wat de situatie nog vervelender maakt.

Zelf heb ik inmiddels met veel plezier meer dan 20 kinderboeken geschreven. Ik ben bezig aan mijn vijfde en zesde roman. Meer tips zijn te vinden in de boekplanner die ik samen met Jolanda Pikkaart heb gemaakt.

Ik wens jou veel schrijfplezier toe!

Vijf tips voor het schrijven van een boek

Esther van der Ham, auteur, uitgever en illustrator

Esther is een techneut. Ze studeerde Civiele Techniek bij Avans hogeschool en Technische bedrijfskunde aan de TUE.

Esther schrijft en illustreert kinderboeken, richtte Droomvallei Uitgeverij op en verzorgt creatieve workshops voor kinderen en volwassenen. In november 2016 verscheen Esthers eerste roman (Controle!), met enkele autobiografische verhaallijnen.

De opleidingen van Esther

De boeken van Esther