Een boekomslag lijkt soms ineens te bestaan. Daar is de kaft, daar staat de titel,
daar lopen de personages vrolijk een landschap in. Klaar.

Maar achter zo’n omslag zitten heel wat kleine stappen. Een eerste potloodlijn.
Een houding die nog niet helemaal klopt. Een muis die net iets te dapper kijkt.
Een uil die haar hoed nog moet verdienen.

Voor Uil en muis op reis begon de omslag niet met een kant-en-klaar beeld, maar met zoeken. Waar lopen Uil en Muis naartoe? Wat nemen ze mee? Hoe voelt hun reis? En hoe laat je in één illustratie zien dat er een nieuw avontuur begint?

Uil en Muis gaan opnieuw op pad

In Uil en muis helpen egel draaide het verhaal om vriendschap, geduld en iemand helpen die zich had teruggetrokken. Uil en Muis leerden elkaar daar als duo kennen: Uil bedachtzaam en zacht, Muis klein maar ondernemend.

In Uil en muis op reis nemen ze diezelfde vertrouwde sfeer mee, maar het verhaal krijgt een nieuwe beweging. Ze blijven niet in de tuin.
Ze pakken hun knapzak en gaan de wijde wereld in.

Dat vroeg ook iets anders van de illustratie. De omslag moest meteen laten voelen: er komt een reis aan. Lief en vol kleine dingen om onderweg te ontdekken.

Stap 1: de eerste potloodschets

De eerste schets is meestal nog voorzichtig. Ik zoek naar de compositie: waar staan Uil en Muis, waar komt het dorp, waar komt het kasteel en hoeveel ruimte
heeft de tekening nodig om te ademen?

In deze fase hoeft nog niet alles mooi te zijn. Sterker nog: als een eerste schets
meteen te netjes moet worden, durf je minder te proberen. Potlood is geduldig.
Papier iets minder, maar dat lossen we op met gum en goede moed.

Bij Uil en Muis wilde ik meteen het gevoel van onderweg zijn laten zien. Ze dragen allebei een knapzak bij zich. Niet te zwaar, niet te groot,
maar genoeg om duidelijk te maken: deze twee zijn op pad.

Stap 2: de karakterstudie van Muis

Soms teken ik een personage even los van de hele illustratie. Dat helpt om de houding, uitdrukking en beweging beter te voelen.
Muis is klein, maar niet hulpeloos. Vrolijk, nieuwsgierig en een tikje ondernemend.

In de karakterstudie zie je hoe Muis zijn spullen draagt. Zijn jas, laarsjes, snuit en staart vertellen mee. Dat zijn kleine details, maar juist die details maken een personage eigen.

Voor een kinderboekillustratie vind ik dat belangrijk. Een kind leest niet alleen de tekst. Een kind leest ook oren, staarten, blikken, jaszakken en de stand van een pootje.

Stap 3: de uitgewerkte lijntekening

Als de schets goed voelt, werk ik de tekening verder uit met zwarte, watervaste stift. Dan worden de vormen duidelijker. De bloemen krijgen plek, het dorp verschijnt, het kasteel wordt steviger en Uil en Muis krijgen hun definitieve houding.

De lijntekening is een belangrijke tussenfase. Hier beslis ik waar detail komt, waar rust nodig is en welke lijnen het verhaal echt verder helpen.

Zeker bij een omslag moet de illustratie meteen duidelijk zijn. Een kind moet Uil en Muis snel herkennen, terwijl er van dichtbij nog genoeg
kleine dingen te ontdekken blijven.

Stap 4: kleur met waterverf

Daarna komt de kleur. Dat is het moment waarop de illustratie echt begint te leven. De hoed van Uil wordt geel, Muis krijgt zijn blauwe jas, de knapzakken worden vrolijk en het landschap krijgt warmte. Voor dit boek heb ik waterverf gebruikt.

Ik werk graag met waterverf omdat het iets zachts en levends heeft. Het blijft een beetje bewegen. De kleur is niet hard dichtgetimmerd, maar laat ruimte voor licht, papierstructuur en kleine verrassingen.

Dat past bij Uil en Muis. Hun wereld mag kleurrijk zijn, maar niet schreeuwerig. Vriendelijk, warm en uitnodigend. Alsof je als lezer denkt: ik loop wel even mee.

Stap 5: de definitieve boekomslag

De laatste stap is de omslag zelf. Dan komen illustratie, titel, sfeer en boekgevoel samen. Voor Uil en muis op reis wilde ik dat de voorkant meteen laat zien: dit is een verhaal over samen op pad gaan.

Op de omslag zie je Uil en Muis in een landschap met een dorp, een kasteel, bloemen en een warme lucht. Het is een reisbeeld, maar ook een uitnodiging.
Waar gaan ze naartoe? Wat komen ze tegen? En waarom kijkt Muis zo tevreden alsof hij precies weet waar de kruimels zitten?

Ik heb de losse elementen uit het eerste ontwerp met behulp van Photoshop op de computer een andere plek gegeven. Ook heb ik foutjes weggewerkt en de illustratie wat meer schaduw en diepte gegeven, net zo lang tot Uil, Muis en ik tevreden waren.

Een goede kinderboekomslag vertelt nog niet alles. Hij zet de deur open. Daarna mag het verhaal de rest doen.

Een nieuw AVI-E3-prentenboek met Uil en Muis

Uil en muis op reis is het nieuwe AVI-E3-prentenboek met Uil en Muis.
De tekst is eenvoudig genoeg voor kinderen die leren lezen, maar het beeld mag rijk blijven. Juist bij beginnende lezers helpen illustraties om het verhaal te dragen.

Na hun verhaal met Egel gaan Uil en Muis nu samen op reis.
Ze nemen de lezer mee in hun wereld: een wereld met dieren, bloemen, een dorp, een kasteel en genoeg ruimte voor verbeelding.

Want ook als je nog maar korte zinnen leest, mag een verhaal groot voelen.