page contents

10. Verhalen

HEDEN

wat vooraf ging

Als kind vertelde ik veel verhalen, bijvoorbeeld aan mijn zussen en broer. Ik was ‘leiding’ bij de kindervakantieactiviteiten in ons dorp, waar ik een voorkeur had voor de groepen met de jongste kinderen. Met hen verzon ik de leukste spelletjes en ze hingen aan mijn lippen als ik een verhaal vertelde over een konijn dat we net over het zand zagen springen.

Ik had nooit gedacht dat ik auteur en uitgever zou worden toen ik op school zat.  De slogan ‘een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’ kende ik uit mijn hoofd en paste ik toe. Ik studeerde, maakte mij de techniek eigen met de bijbehorende denkwijze. Het paste bij mij. Ik kon het volgen. Het was duidelijk. In de wiskunde is slechts één oplossing mogelijk, er is één uitkomst. Dat snapte ik. Als ik er op terugkijk, snap ik dat dat samenhangt met mijn autisme. Daar had ik toen nog geen idee van. Misschien maar goed ook.

Keuzes

Ik heb geen spijt van de keuzes die ik heb gemaakt in mijn leven. Ik heb veel gehad aan mijn studies aan de MTS, HTS en later de TU. Ik heb erg leuke banen gehad, zowel de acht jaar weekend- en vakantiewerk in een bejaardenhuis als de jaren bij de Bouwdienst Rijkswaterstaat en later bij Avans Hogeschool. Ik had leuk en uitdagend werk, stond voor groepen van 150 studenten, zette met mijn collega’s een onderzoekscentrum op het gebied van Duurzaamheid op en startte mijn uitgeverij, De Droomvallei, waarop ik ongelooflijk trots ben. Ik geef fijne boeken uit, ook over ingewikkelde onderwerpen. Ik maak taboes bespreekbaar. En binnenkort komt mijn vierde boek uit, Censuur.
Ik ben blij.

Esther van der Ham Censuur

Esther van der Ham Censuur

Stukjes van mezelf in mijn boeken

Dé kleurrijke schrijfcoach Jolanda Pikkaart vroeg om eens na te denken over de vraag welk stuk van mezelf in mijn boeken zit. Hoe ben ik als auteur?
Goede vraag. Hier een antwoord.

Mijn eerste roman Controle! schreef ik in 2016.  In ieder boek dat ik schrijf, ligt een stuk van mezelf. Het gaat over wat ik belangrijk vind, wat mij bezig houd, over mijn dromen en nachtmerries. 

Net nadat mijn tweede boek Contact uitkwam, werd ik opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis ivm een ernstige depressie. Kort voor mijn opname werd ik geïnterviewd door Mijn Geheim. Daarin werd ook vermeld dat het boek Contact over een depressie gaat. 

De hoofdpersoon van dat boek, Emma, is depressief. Ze zit in de gevangenis en heeft vrijwel geen contact meer met de buitenwereld. Ik beschrijf in het boek hoe zij zich voelt en wat ze ervaart. Zo fijn, zeggen lezers, door de manier van schrijven kunnen ze zich beter voorstellen wat het betekent om depressief te zijn. Daardoor krijgen ze er mee begrip voor. Snappen ze het beter. Weten waarom een depressief iemand zich op een bepaalde manier gedraagt. Niet omdat ze niet anders willen, maar omdat ze dat echt niet kunnen. Heftig. Jazeker. Door het lezen van het boek snap je iets beter hoe het voelt om depressief te zijn. Deprimerend, zegt een lezer. Zeker. dat is zo. Maar het maakt onderdeel uit van het leven en mag genoemd en benoemd worden.

In mijn derde boek Confrontatie speelt de relatie tussen kinderen en ouders een rol. Wat doe je als je zoon of dochter een heel andere weg kiest dan die jij voor hem of haar voor ogen hebt. Wanneer grijp je wel in, wanneer niet? Wat zou je zelf doen? 

Het deel vier in de C-serie, Censuur, draait om een journaliste die vindt dat de waarheid verteld moet worden. Daarin gaat ze ver, heel ver. Het roept de vraag op hoe ver je zelf zou willen gaan voor de waarheid. Ik heb een hekel aan leugens en liegen. Ik ben heel trouw, maar als ik me bedrogen voel, zal ik dat laten weten. Ik ga dus behoorlijk ver voor de waarheid. Ik wil graag open en eerlijk zijn over wat er speelt bij mij en mijn omgeving, zodat anderen er weer iets aan hebben. Ik schaam me daar niet voor. In tegendeel. Ik denk dat de wereld er mooier en beter van wordt om er open over te zijn.

Daarom schrijf ik.
Daarom heb ik Droomvallei Uitgeverij opgericht.

Veel schrijf- en leesplezier!
Esther van der Ham

Censuur - Esther van der Ham

Censuur – Esther van der Ham

Ik geloof.

In juli kreeg ik de diagnose autisme. Daarmee werd het vermoeden van een jaar eerder bevestigd. Ik verhuisde van de afdeling Angst en Stemming naar die van autisme om de behandeling van mijn depressie voort te zetten. Ik leerde nog meer over mezelf dan ik al wist. Bij mijn kinderen zag ik al dat autisme veel mooie kanten heeft, buiten de wat meer bekende vervelende ‘bijwerkingen’. Ik besloot van mijn ‘zwakte’ mijn sterkte te maken.
Ik geloof.
Ik geloof dat ik dat kan en daarmee een positieve bijdrage aan de wereld geef.

Dit jaar geen reis naar vluchtelingenkampen, zoals de afgelopen jaren. Dat betekent niet dat ik niets heb gedaan voor de mensen die het zo moeilijk hebben. Ik ondersteunde de reis van mijn medeauteur van de Jamil & Jamila serie Elsbeth de Jager bij haar reis naar Lesbos, zowel mentaal als met boeken. Ik verzorgde lezingen over dit onderwerp.
Ik geloof.
Ik geloof dat het belangrijk is voor elkaar te zorgen. Wie dan ook. Waar dan ook. Omdat ik denk dat de wereld daar beter van wordt.

Er verschenen diverse boeken van mijn hand, zoals confrontatie en de pinguïns in Afrika. Ik schreef een verhaal in de Waddenbundel Paal 15. Ik rondde mijn vierde boek af, Censuur, en ontving enthousiaste reacties.

http://esthervanderham.nl/censuur-hoe-ver-ga-jij-voor-de-waarheid/

Ons huishouden werd groter. Drie kuikens kwamen bij ons wonen, die al snel uitgroeiden tot grote, meestal lieve en aanhankelijke hanen. Zacht tokkend komen ze me overal achterna in huis, vliegen op mijn schouder en pikken in mijn haar.
Ik geloof.
Ik geloof dat het belangrijk is om de kleine lichtpuntjes te blijven zien, hoe donker de dag ook mag zijn. Tot nu toe is dat mijn redding geweest.

Ik geloof. Niet zo zeer in de instituten waaraan dat zo vaak wordt gekoppeld. Vanavond gaan we naar de nachtmis, omdat ik daar een aantal zaken van mijn geloof terugvind. De kern is hetzelfde, geloof ik. De uitvoering anders.
Ik geloof.
Ik geloof in mezelf. In de liefde. In jou.

Ik wens iedereen heel fijne feestdagen toe. Hier mijn lichtpuntje voor jou.

Huisregels: we have a problem.

‘Hebben jullie huisregels?’ vraagt mijn psycholoog, die mij ondersteunt in het omgaan met mijn depressie en autisme. 
Ik heb een flinke terugval in mijn depressie. Bij mij therapiesessie bespreek ik met hem hoe dat komt en wat ik eraan doe om de terugval tot stilstand te brengen. Want helaas, dat gaat niet vanzelf. Ik heb mijn crisissignaleringsplan wat me in dit geval kan helpen. Per fase, 0 tot en met 4, is beschreven hoe ik me voel, hoe ik dat zo kan houden en wat de signalen zijn dat het minder goed gaat. De alarmbellen gingen luid af, zeg maar.

De rem erop

Het is heel druk geweest. Veel regelwerk voor de jongens, die het pittig hebben op school. De school doet erg hun best om rekening te houden met hun autisme, maar de praktijk is weerbarstig. Zo kreeg jongste een ruimte toegewezen omdat hij zijn brood liefst rustig op wilde eten in plaats van in de megadrukke kantine, maar was het een hele stap om daar ook gebruik van durven te maken. Uiteindelijk is het gelukt, gelukkig ook voor hem. Nu eet hij weer op school, want dat durfde hij niet. Dit is één voorbeeld, zo zou ik er nog veel meer kunnen noemen. Heftigere voorbeelden ook.
Ik was druk bezig met het regelen van extra ondersteuning, mijn vierde boek is eindelijk af (hoera!), sinterklaas, verjaardagen, ik maakte ‘even’ een gratis boekje met verhalen van de Droomvallei-auteurs,  je kent het wel. Een terugval dus. De rem moest erop. Ik zei afspraken af (balen) en bekeek mijn planning en hoe vol die zat. Het was best druk. 

‘Eventjes’

Ik ben heel snel in dingen. Dat is een voordeel en een nadeel tegelijk. Het is fijn als een taak snel is afgerond, maar niet als het ten koste gaat van jezelf. Dat moet ik mij bij alles wat ik doe realiseren. 
– Is het nodig dat ik dit doe?
– Moet het nu of kan het ook op een ander moment?
– Moet ik het zelf doen of kan iemand anders het voor me doen?
– Is het mijn taak of neem ik de taak van iemand anders over?
Bij alles moet ik hierover nadenken, want als ik dat niet doe, ben ik al aan de taak begonnen. Vuile spullen heb ik sneller in de was gegooid dan een ander er (tien keer) op aanspreken dat de keukenvloer geen goede plek is voor de vuile gymkleren, dat glazen in de vaaswasser horen en dat de schooltas op de drempel van de voordeur geen goede plaats is. En ga zo maar door, alle ouders zullen het wel herkennen. Leg de verantwoordelijkheid daar waar hij hoort. Lastig bij kinderen, lastig bij pubers, lastig bij autistische pubers. 

Huisregels

Terug naar de vraag van de psycholoog. Zeker hebben wij huisregels. Hij vroeg me om ze weer eens op te schrijven. Ook wilde hij graag dat de jongens aangaven hoe ze de regels zouden willen hebben (niet om ze automatisch toe te passen, meer ter bespreking/gespreksvoering). Natuurlijk hebben we die. Ik zette ze op papier en vroeg of ze aan wilde geven wat ze van elk van deze regels vonden door het zetten van een krul of kruisje. Vandaag zag ik het resultaat. Er schoot één ding door me heen: Houston, we have a problem. 

huisregels
huisregels

Hoe doen jullie dat eigenlijk? Hebben jullie huisregels en hoe handhaaf je die?  Ik lees het graag.

Censuur: hoe ver ga jij voor de waarheid?

Een paar maanden geleden (juli 2018) is bij mij autisme vastgesteld. Het was geen verrassing, aangezien het vermoeden een jaar eerder al geuit was. Maar ja, voordat je de onderzoeksmolen in kan en door bent, gaat er wat tijd overheen. In ieder geval is het beeld over autisme in mijn omgeving erg bijgesteld, want de meeste mensen hadden het niet verwacht dat ik daadwerkelijk autistisch zou zijn. Tot een jaar geleden ikzelf ook niet.

Ik ben blij met de diagnose, omdat hiermee waarschijnlijk ook mijn depressie verklaard is. Het is, alsof er een last van me af is gevallen. Natuurlijk, ik moet er mee om leren gaan. Mijn leven aanpassen om ervoor te zorgen dat het allemaal te ‘handelen’ is. Maar schrijven is zeker iets dat ik kan blijven doen! Natuurlijk heeft het nadelen om autistisch te zijn, zoals het omgaan met de vele prikkels die op me af komen en de blokkades die daardoor ontstaan. Maar het heeft ook voordelen. Ik kan goed out of the box denken, ben een harde werker en eerlijk. Ik probeer met de nadelen om te gaan, en de voordelen extra in te zetten, bijvoorbeeld met mijn schrijfwerk.

Momenteel ben bezig met mijn nieuwe ‘roman’ Censuur, het vierde deel in de C-serie. Journaliste Lisa vindt het belangrijk om een zo waarheidsgetrouw beeld van de wereld te beschrijven in haar stukken, maar wordt daarin gedwarsboomd. Een actueel onderwerp met een intrigerende ondertitel die tot nadenken stemt: Wat is de waarheid jou waard?

Van mensen met autisme wordt gezegd dat ze heel eerlijk zijn. En ik moet zeggen dat ik me daar wel in herken, vandaar dat ik me erg in kan leven in dit aspect van Lisa’s karakter.

En? Welk antwoord geef jij op de vraag? Wat is de waarheid jou waard?

  • deel 1: Controle: Marjolein is de hoofdpersoon
  • deel 2: Contact: hierin staat Emma centraal, de oudere zus van Marjolein
  • deel 3: Confrontatie: gaat over Annabel, de dochter van Emma
  • deel 4: Censuur: gaat over Lisa, de dochter van Marjolein

Alle boeken zijn te koop bij de (online) boekwinkels en te leen bij de bibliotheken.
www.prachtboeken.nl

Censuur - Esther van der Ham

Censuur – Esther van der Ham

Esther van der Ham, auteur, uitgever en illustrator

Esther is een techneut. Ze studeerde Civiele Techniek bij Avans hogeschool en Technische bedrijfskunde aan de TUE.

Esther schrijft en illustreert kinderboeken, richtte Droomvallei Uitgeverij op en verzorgt creatieve workshops voor kinderen en volwassenen. In november 2016 verscheen Esthers eerste roman (Controle!), met enkele autobiografische verhaallijnen.

De opleidingen van Esther

De boeken van Esther

Kerstkleurplaat

Beste allemaal,

Het voor mij veelbewogen jaar 2017 is bijna ten einde. Begin dit jaar vertelde ik bij omroep Brabant over mijn depressie. Ik schreef er een boek over: Contact, dat verscheen op mijn 45e verjaardag.  Dit boek werd enthousiast ontvangen, met vier en vijf sterren op Hebban. Dat maakt me blij. Een depressie is een raar iets, in ieder geval bij mij. Veel mensen blijven dan met een deken over zich heen in bed liggen. Ik niet. Ik blijf uiterlijk vrolijk, vol gas vooruit gaan, misschien nog wel harder dan eerder. Alles, om maar niet te hoeven denken en voelen.

Eind oktober 2017, na de reis naar de vluchtelingenkampen op Lesbos, was het op. Ik wist echt niet meer hoe het verder moest. Een opname in een psychiatrisch ziekenhuis van bijna drie weken volgde. Ik heb er geen geheim van gemaakt. Ik vind dat dat ook niet hoeft. Het zou het leven voor iedereen makkelijker maken als er openlijk over gesproken kan worden. Ik ben blij dat ik het heb gedaan. Ik heb heel veel reacties gekregen. Kaarten, appjes, lieve berichten. Zo fijn. Ik wens dat iedereen toe die zich in dezelfde omstandigheden bevind als ik.

Ik wil iedereen daarvoor vanuit het diepst van mijn hart bedanken. Het heeft me veel goed gedaan, en dat doet het nog. Ik ben er nog niet, maar ik ben er wel nog. Is het erg, dat dit gebeurde? Natuurlijk is het vervelend. Mijn leven ging vol op de rem. Erger nog, het ging in z’n achteruit. Mijn gezin, familie en vrienden zijn erg geschrokken. Het blijft een lastig iets om te begrijpen. Waarom wil je geen koffie met me drinken? Dat is toch juist gezellig? Helaas, allerlei dingen kunnen even niet. Dat komt wel weer. Andere dingen kunnen wel of weer. Schrijven, kleine beetjes tegelijk. Een kleurplaat, dagenlang lijntjes zetten in plaats van alles in één keer af. Maar hij is af. Geduld is belangrijk.

Ik wens iedereen een mooi, goed en open 2018 toe. Als je je rot voelt: vraag hulp, er is vast iets mogelijk. Ik wens jullie een jaar  toe waarin we naar elkaar luisteren, er voor elkaar zijn, begrip hebben voor elkaar. Omdat de wereld een beetje mooier wordt. Wij kunnen dat. En voor wie wil: een Droomvallei kleurplaat.

Esther van der Ham
Uitgever bij Droomvallei Uitgeverij
auteur en illustrator

Droomvallei Kerstkleurplaat

Droomvallei Kerstkleurplaat

Tweede roman van Esther van der Ham – Contact!

In maart 2017 was ik druk bezig aan de psychologische roman  Contact!.  Het is het vervolg op mijn debuutroman Controle! De enthousiaste reacties daarover blijven binnenstromen, ook op Hebban. Ik vind dat een hele eer en absoluut niet vanzelfsprekend. Ook nu begeleidt schrijfcoach Yoeke Nagel het schrijfproces. Het verhaal speelt zich af in de gevangenis. Ik ben geen ervaringsdeskundige betreffende het gevangenisleven. Toch wilde ik er een realistisch beeld van neerzetten. Daarom heb ik veel vooronderzoek gedaan. Ik bezocht gevangenisfora en sites waar gevangenen of hun familie verhalen en vragen posten. Maar ook kreeg ik contact met een bewaarder van PI Almere die me een rondleiding gaf door de hele gevangenis. Ik stuurde de eerste 55 A4-tjes van mijn boek om te kijken of het klopt wat ik schrijf. Dit was de reactie:

Je boek zit goed in elkaar. TOP. Het geeft de sfeer volgens mij goed weer. Leest lekker weg net als je eerste boek. Word heel nieuwsgierig hoe het af gaat lopen. Zie ook dingen terug die je bij ons hebt opgepikt. Heel leuk om terug te lezen wat je ervan gemaakt hebt. Een inkijkje in de bajes en er komt een prachtig boek aan.

Ook dit boek heeft een autobiografisch tintje. Eerder schreef ik al dat ik een depressie heb. Er werd mij gevraagd of ik dat gegeven nog eens in een boek wilde verwerken zodat de lezer wat meer er over te weten kan komen. Dat heb ik gedaan. De hoofdpersoon in mijn boek heeft, net zoals heel veel gevangenen, een depressie, al ervaart zij het weer anders dan ik. Het is een pittige roman, net zoals Controle dat was. Desondanks geven de proeflezers aan dat ze als ze eenmaal begonnen zijn, het boek niet meer weg kunnen leggen. En dat geldt voor mij ook, alleen dan vanuit de schrijfkant.

Meer erover is hier te vinden> Contact! En ben je zelf bezig met een boek, al dan niet (auto)biografisch? Zorg dan ook dat jij goede research doet om te zorgen dat de details kloppen. Heb je al een idee hoe je dat aan zou willen of kunnen pakken? Ik ben benieuwd!

Interview bij Omroep Brabant

Op 15 januari 2017 was ik te gast bij Hilde de Bresser van Omroep Brabant in het programma “Lekker weekend”. Over de gladde en glibberige wegen reed ik vroeg op die zondagochtend naar de studio. Ik wist al welke vijf vragen ik zou gaan krijgen:
1.       Wat voor meisje/jongetje was je
2.       Wat zie je wanneer je aan je ouders denkt
3.       Waar word je blij van
4.       Waar in Brabant ben je graag (mag ook de eigen keukentafel zijn)
5.       Stel, je mag nog een leven leiden, hoe zou je willen dat dit eruit ziet.
Lastig! Want elk van deze vragen is op veel verschillende manieren te beantwoorden. Bij het antwoord op vraag drie heb ik aangegeven dat het voor mij heel belangrijk is te kijken naar waar ik blij van word, omdat ik depressief ben (geweest). Dat was blijkbaar voor velen een verrassend gegeven, bleek ook toen ik het vorige week in een bericht op Facebook zette. Ik schreef daar het volgende:

Twee weken geleden was ik een uur lang gast bij “lekker weekend”. Ik beantwoordde daar vijf vragen. Op mijn antwoord op een van de vragen heb ik behoorlijk wat reacties gehad nl op de vraag wat maakt je blij. Ik heb hardop gezegd dat ik depressief ben en heel blij ben dat er medicijnen bestaan die mij in leven houden. Letterlijk. Voor mijn kinderen, voor de kleine dingen die ik met de Droomvallei voor anderen kan doen, voor de muziek en de natuur. Een depressie is geen inbeelding of aanstellerij. Het is een hersenziekte. Ik maak dit bekend om het uit de taboesfeer te halen. Ik denk dat dat voor iedereen beter is. Ook het genieten van de kleine dingen heeft me al die jaren op de been gehouden. Daar ga ik dan maar mee door. En ik geniet ervan dat ik na een jarenlang gevecht het leven weer zie zitten. Af en toe. Een beetje.

Ik kreeg daar heel veel, erg lieve reacties op, waarvoor ik iedereen erg wil bedanken. Het deed mij goed. Bedankt voor het begrip, de complimenten, de mooie woorden, de erkenning en de herkenning. Ik wens iedereen die met depressiviteit te maken heeft veel kracht en wijsheid toe. En hen die hen lief hebben veel sterkte.
Ik zal er nog eens over nadenken of ik er iets in boekvorm mee ga doen. In ieder geval zal het in het vervolg op mijn debuutroman “Controle!’ een rol gaan spelen.

Hilde de Bresser, veel dank voor het nasturen van het interview! Hier is het in de iets ingekorte versie, voorzien van veelal door mij gemaakte foto’s.